Fóram Barr Theagaisc “Torthaí a chosaint agus luach a chur leis”

Cuid den lucht freastail ag Fóram Barr Theagaisc, a tionóladh in Killashee Hotel, An Nás, Co. Chill Dara Dé Céadaoin an 10 Meán Fómhair 2025

Bhí Fóram Barr Theagaisc ar siúl Dé Céadaoin an 10 Meán Fómhair, in  Killashee Hotel, an Nás, Co. Chill Dara. Tugadh le chéile san imeacht ​​taighdeoirí, speisialtóirí agus ionadaithe tionscail chun plé a dhéanamh ar na saincheisteanna agranamaíochta is déanaí agus ar an ról a d’fhéadfadh a bheith ag seagal i gcórais churaíochta na hÉireann.

Bhí an Fóram ar siúl i gcomhthéacs tairgeacht mhaith den chuid ba mhó ach mar gheall ar phraghas gráin níos ísle, tá brú airgeadais leanúnach á chur ar fheirmeacha curaíochta.  Chuir an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara sonraí i láthair maidir leis na cineálacha gránbhairr atá ar fáil d’fheirmeoirí i mbliana.  Dúirt Cara MacAodháin ó Rannóg Beartais, Meastóireachta agus Deimhniúcháin Barr na Roinne Talmhaíochta, Bia agus Mara; “Bhí táirgeacht na bliana thar cionn i ngach cineál bairr; ní raibh an bhliain gan dúshláin, áfach.  Bhí meirg bhuí le feiceáil sa chruithneacht agus éascaíodh measúnú láidir ar fheidhmíocht an chineáil leis.  Leis an sé chineál nua atá curtha leis an Liosta Molta de Chruithneacht Gheimhridh, tugtar rogha níos leithne d’fheirmeoirí chun na cineálacha is fearr a oireann do na dúshláin a bhaineann go sonrach lena bhfeirm a roghnú.

Dúirt an Dr Vijaya Bhaskar, taighdeoir barr ag Teagasc, an Fóram cothrom le dáta maidir le hathruithe ar shamplaí d’fhrithsheasmhacht luibhicídí amhrasta agus stádas na frithsheasmhachta i gcoinne fiailí féir. Leag sé amach na cineálacha frithsheasmhachta atá ag teacht chun cinn i seagalach Iodálach agus i bhfiteog chaol, mar aon le príomhbhearta lena scaipeadh a chosc.

Ag tógáil air sin, rinne speisialtóir curaíochta Theagaisc, Shay Phelan, athbhreithniú ar na roghanna luibhicídí atá ar fáil do ghránaigh gheimhridh agus na straitéisí a bhí riachtanach i ndiaidh cailliúint roinnt príomhchomhábhair ghníomhacha. Dúirt sé: “Le luibhicíd réamhtheachta, soláthrófar na torthaí rialaithe fiailí is fearr, ach tá sé ríthábhachtach go mbeifí ar an eolas faoi cad iad na fiailí fadhbacha i ngach cuibhreann chun an rogha cheart luibhicíde a dhéanamh.”

Dhírigh an dara seisiún ar sheagal mar rogha mhalartach gránaigh. Dúirt an Dr Richie Hackett, ó Teagasc Oak Park, torthaí trialach blianta fada i láthair, rud a léirigh gur féidir le seagal a bheith chomh maith leis an gcéad táirgeacht cruithneachta agus táirgeacht níos fearr a fháil ná an eorna gheimhridh, go háirithe mar dhara gránach. Dúirt sé freisin: “Is féidir seagal a chur go luath, rud a chuidíonn leis an ualach oibre a scaipeadh, agus tá sé réasúnta simplí é a fhás mar gheall ar riachtanas nítrigine níos ísle agus próifíl galair níos fearr ná cruithneacht.”  Tá luach cruthaithe ag seagal i réim bia muc, agus feidhmíonn sé go maith i gcórais athchogantach, ag beathú idir eorna agus cruithneacht. Níor cheart do shaothróirí seagal a chur gan margadh a chinntiú, áfach”

Roinn Michael McKeon, speisialtóir muc agus éanlaithe Theagaisc, torthaí ó thrialacha beathaithe muc i dTeagasc sa Chloch Liath.   Dúirt sé, “Ós rud é go mbaineann leath den tionscal muc le muilleoireacht bhaile, tá fíoracmhainneacht ag baint leis an seagal.” Le ráta cuimsithe suas le 60% sa réim, tugadh bia feidhmíocht den scoth agus is féidir é a mheas mar a bheith inchomparáide le heorna.”

Phléigh an tOllamh John O’Doherty, UCD, na buntáistí a bhaineann le gráin a chóireáiltear le haigéad i réim bia muc, ag tuairisciú feabhsuithe ar fheidhmíocht fáis, tréithe conablaigh agus sláinte putóige.

Mar fhocal scoir, chuir Ciaran Collins, speisialtóir curaíochta Theagaisc, straitéisí i láthair chun seagal a chomhtháthú in uainíocht na mbarr. Luaigh sé an acmhainneacht atá ann maidir le hollchorrlaigh rothlaithe a mhéadú i gcomparáid le heorna ach thug sé rabhadh go bhfuil pleanáil riachtanach chun deonaigh sheagail a bhainistiú go héifeachtach.

Beidh imeachtaí an imeachta ar fáil go luath ar teagasc.ie/publications