06 December 2024

Caoirigh a Chothú

Tá tionscadal idirnáisiúnta nua ag cruthú faisnéise agus bonneagair chun fiúntas géiniteach a ionchorprú le haghaidh tréithe ísealtionchair comhshaoil i scéimeanna náisiúnta pórúcháin do chaoirigh, á stiúradh ag Teagasc, le tacaíocht ó Sheep Ireland. Tá maoiniú faighte ag Teagasc don tionscadal ón Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara (DAFM) faoin gclár maoinithe Green ERAHUB.

Tá príomhnáisiúin phórúcháin caorach, lena n-áirítear an Nua-Shéalainn, Albain, an Iorua, an Fhrainc agus Uragua, ina gcomhpháirtithe sa tionscadal, a bhfuil sé mar aidhm aige ardán a chur ar fáil le haghaidh comparáide náisiúnta agus domhanda idir astaíochtaí meatáin agus dé-ocsaíd charbóin chun críche pórúcháin roghnaíoch d’ainmhithe a bhfuil astaíochtaí níos ísle acu.

Agus é ag cur le comhoibriú tionscadail atá ann cheana féin agus roimhe seo go náisiúnta agus go hidirnáisiúnta, úsáideann an tionscadal seomraí carntha iniompartha ar fud na dtíortha go léir chun meatán ainmhithe aonair a thomhas. In Éirinn, tá ainmhithe a ndéantar taifeadadh feidhmíochta orthu ón tréad taighde ag Teagasc i mBaile Átha an Rí agus na tréada Tástála Sleachta Lárnach Sheep Ireland rannpháirteach sa taighde.

Tá tomhas meatáin ag baint úsáide as na seomraí carntha iniompartha seanbhunaithe ag Teagasc, agus tá teicneolaíocht GreenFeed chun meatán a thomhas ina céimeanna tosaigh anois. Mar sin féin, d’fhéadfadh díriú ar laghdú meatáin amháin an bonn a bhaint ó thréithe brabúis, agus mar sin tá sé riachtanach cothromaíocht a aimsiú idir a luach eacnamaíoch laistigh de chlár pórúcháin iltréithe.

Tá sé ríthábhachtach don tionscadal an tionchar a bhíonn ag laghdú astaíochtaí gás ceaptha teasa (GHG) ar shaintréithe eile ainmhithe a thuiscint, amhail fás, iontógáil beatha agus éifeachtúlacht, agus na héifeachtaí sin a chainníochtú. Soláthróidh an fhaisnéis a ghintear liosta cuimsitheach de mholtaí do chláir phórúcháin a chinnfear i gcomhar leis na himpleachtaí eacnamaíochta a bhaineann le caoirigh íseal-meatáin a roghnú.

In Éirinn agus i dtíortha eile, tá sé léirithe ag taighde gur féidir feabhsú géiniteach a úsáid mar mhodh chun spriocanna beartais a bhaint amach maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa (GHG) níos ísle. Soláthróidh an eolaíocht láidir ón tionscadal seo meicníocht le haghaidh comparáidí náisiúnta agus domhanda chun bonn eolais a chur faoi spriocanna laghdaithe GHG an rialtais d’fheidhmiú rathúil na heolaíochta i mbeartas agus obair chun feirmeoirí a spreagadh chun feabhsú géiniteach a úsáid mar mhodh chun astaíochtaí GHG a laghdú ó ghlúin go glúin.