Nochtann Teagasc mórstaidéar nua ar Bunábhair Thalmhaíochta do Thionscal Bithmheatáin na hÉireann atá ag teacht chun cinn
D’fhógair Teagasc inniu, an 11 Nollaig, foilsiú tuarascála taighde suntais ina ndéantar measúnú ar an gcumas atá ag an díleá anaeróbach (AD) bunaithe ar an talmhaíocht tacú le tionscal bithmheatáin na hÉireann atá ag fás. Chómhaoinigh Údarás Fuinnimh Inbhuanaithe na hÉireann (SEAI) agus Gas Networks Ireland (GNI) an tionscadal taighde sin trí Chlár Náisiúnta Fuinnimh T&F SEAI, uimhir deontais 19/RDD/493.
Sa tuarascáil, a soláthraíodh faoin tionscadal FLEET (Samhaltú Eacnamaíoch, Comhshaoil agus Iompair ar Leibhéal na Feirme maidir le Bunábhair Mhalartacha le haghaidh Díleá Anaeróbach Réigiúnach), soláthraítear an measúnú is cuimsithí go dtí seo maidir le hinmharthanacht eacnamaíoch, tionchar comhshaoil, agus na dúshláin lóistíochta a bhaineann le féar agus dramhaíl ainmhithe a úsáid mar bhunábhar le haghaidh táirgeadh bithmheatáin ar scála náisiúnta.
Cé gur féidir leis a bheith ina rogha iomaíoch sadhlas féir a sholáthar d’ionaid AD seachas fiontair thraidisiúnta eallaigh agus caorach, bíonn difríochtaí suntasacha sa bhrabúsacht go mór ó fheirm go feirm agus braitheann sé go mór ar an bpraghas a íoctar le feirmeoirí as sadhlas.
Léiríodh i suirbhé a rinneadh mar chuid den staidéar go raibh feirmeoirí an-sásta 175,000 heicteár de shadhlas a sholáthar, i bhfad os cionn na 110,000 go 130,000 heicteár a mheastar a bheith ag teastáil chun sprioc táirgthe bithmheatáin 5.7 TWh na hÉireann do 2030 a bhaint amach.
Tugtar chun suntais sa staidéar freisin tairbhí suntasacha comhshaoil a bhaineann le glacadh méadaithe AD. D’fhéadfadh córais bhunábhar AD bunaithe ar fhéar astaíochtaí gás ceaptha teasa (GCT) ar leibhéal na feirme a laghdú 50 go 98% in aghaidh an heicteáir ar fheirmeacha rannpháirteacha, arna spreagadh den chuid is mó le laghduithe ar líon an bheostoic. Fuarthas gur baineadh laghduithe astaíochtaí chomh hard le 11% in aghaidh an heicteáir amach le córais bhunábhar AD bunaithe ar sciodar.
Léirítear in anailís iompair spásúil a áiríodh sa staidéar ag baint úsáid as sonraí ón ngréasán bóithre náisiúnta gur féidir formhór na mbunábhar AD a fhoinsiú laistigh de 10 km ó shuíomhanna féideartha gléasra AD faoi ghnáthdhálaí neamhshrianta. Faoi dhálaí níos srianta, d’fhéadfadh an raon sin síneadh go 15 km nó níos mó, agus bheadh impleachtaí aige sin maidir leis an gcostas gaolmhar agus leis na laghduithe astaíochtaí a bhainfear amach.
Ar an leibhéal náisiúnta, tá sé tuartha go ndéanfar méadú 1.2% go 1.3% (€49–€53 milliún) ar ioncam na hearnála talmhaíochta le forbairt tionscail bhithmheatáin a úsáideann sadhlas féir agus sciodar ainmhithe chun sprioc 2030 a bhaint amach agus go ndéanfar laghdú 2.3% ar astaíochtaí gás ceaptha teasa talmhaíochta i gcomparáid le cás nach n-úsáidtear bunábhar den sórt sin.
Nuair a fhoilseofar an tuarascáil deiridh FLEET, leanfaidh Teagasc agus comhpháirtithe tionscadail le taighde a chur chun cinn sa réimse sin. Déanfar measúnú le hobair amach anseo ar bhunábhair bhreise, déanfar iniúchadh ar shamhlacha gnó malartacha, agus déanfar anailísí eacnamaíocha agus comhshaoil a nuashonrú i gcomhréir leis na dálaí margaidh agus beartais atá ag athrú i gcónaí.